Shadow

Οι Γάμοι της Τήλου – Σαν σήμερα πριν 16 χρόνια

Στις 3 Ιουνίου 2008, δύο ομόφυλα ζευγάρια, ένα αντρών κι ένα γυναικών, «ανέβηκαν τα σκαλιά» του δημαρχείου της Τήλου για να συνάψουν πολιτικό γάμο, ο οποίος τελέστηκε από τον Τάσο Αλιφέρη, τότε Δήμαρχο Τήλου.

Οι γάμοι αυτοί, που έμειναν στην ιστορία ως οι «Γάμοι της Τήλου», ουσιαστικά αποτέλεσαν την κορυφαία δράση της Ομοφυλοφιλικής και Λεσβιακής Κοινότητας Ελλάδας (ΟΛΚΕ) στην στρατηγική της για την ισότητα στο γάμο.

Η ΟΛΚΕ, βασιζόμενη στο σημαντικό επιχείρημα ότι ο νόμος για τον πολιτικό γάμο (Ν.1250/1982) δεν χρησιμοποιεί έμφυλη γλώσσα και αναφέρεται απλώς σε «άτομα», ήδη από τις αρχές του 2008 ενημέρωσε για την πρόθεσή της να υποστηρίξει ζευγάρια που ήθελαν να ενωθούν με πολιτικό γάμο. Στην αναζήτηση της ΟΛΚΕ ανταποκρίθηκε μόνο ένας δήμαρχος, ο Δήμαρχος Τήλου Τάσος Αλιφέρης, υποστηριζόμενος από το ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Η υπόθεση κρίθηκε δικαστικά σε πρώτο βαθμό το 2009, σε δεύτερο βαθμό το 2011 και από τον Άρειο Πάγο το 2017, ο οποίος και επιβεβαίωσε την ακυρότητα των Γάμων της Τήλου.

Εκείνο το πρωινό του Ιουνίου του 2008 στην Τήλο πραγματοποιήθηκαν οι πρώτοι πολιτικοί γάμοι ομόφυλων ζευγαριών στη χώρα. Εκείνο το πρωινό πραγματοποιήθηκε μία από τις εξωστρεφείς και ορατές δράσης της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.

Η Ευαγγελία Βλάμη, η Όλγα Μαρί Καρποδίνη, ο Δημήτρης Τσαμπρούνης και ο Θέμης Κατσαγιάννης σήκωσαν στους ώμους τους το βάρος, κατανοώντας πλήρως τη σημασία της πράξης τους. Ισότητα. Αυτό ζητούσαν. Πολεμήθηκαν πολύ και από πολλούς κι όμως οι πέντε πρωταγωνιστές της ιστορικής αυτής στιγμής δεν έκαναν χιλιοστό πίσω.

«Βρες μου έναν νόμο που το απαγορεύει και δεν θα τον κάνω», έλεγε ο Αλιφέρης στο τηλέφωνο, έχοντας στην άλλη άκρη της γραμμής τον τότε εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σανιδά.

Ο Παναγιώτης Ευαγγελίδης σε συνέντευξη του στο ΒΗΜΑ είχε πεί για όσα προηγήθηκαν της απόφασης να τελεστούν οι γάμοι στην Τήλο, αλλά και για όσα έγιναν στο νησί τον Ιούνιο του 2008.

«Έγιναν όλα πάρα πολύ γρήγορα. Το τηλεφώνημα (ότι ο Αλιφέρης προτίθεται να κάνει τους γάμους) πρέπει να έγινε τέλη Μαΐου του 2008 και οι γάμοι πραγματοποιήθηκαν το πρωί της 3ης Ιουνίου. Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα έπρεπε να γίνουν πολλά.

Η αναγγελία των γάμων έγινε στην εφημερίδα Εστία ακριβώς για να περάσει όσο το δυνατόν περισσότερο απαρατήρητη. Πράγματι δημοσιεύτηκε, όμως μέσα σε μια-δυο μέρες έγινε πρωτοσέλιδο. Τα δύο ζευγάρια που πήγαν στην Τήλο ήταν ζευγάρια ακτιβιστικά. Τα πραγματικά ζευγάρια λόγω κλασικής ελληνικής ομοφοβίας και κυνηγητού, δεν ήθελαν να βγουν προς τα έξω.

Οι αντιδράσεις στο νησί ήταν λίγες και υπήρχε λόγος με ονοματεπώνυμο.Ο Τάσος Αλιφέρης είχε προσφέρει τόσα πολλά που οι δημότες του τον εμπιστεύονταν απόλυτα και ήταν στο πλευρό του. Ο Ευαγγελίδης θυμάται χαρακτηριστικά: «Όσο κι αν ήταν πρωτάκουστος ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών, οι κάτοικοι της Τήλου είπαν “βεβαίως, ό,τι πει ο Δήμαρχός μας”. Υπήρξαν και κάποιοι που ήταν ενάντια.

Οι γάμοι έγιναν στις 7 το πρωί προκειμένου να μην τους προλάβουν οι εξελίξεις. Ο γιος του Αλιφέρη είχε διηγηθεί πως από τις 6 φυλούσαν καραούλι στις πόρτες του δημαρχείου.

Ο Παναγιώτης Ευαγγελίδης θυμάται: «Την επομένη της άφιξής μας δώσαμε ραντεβού με τον Αλιφέρη στο Δημαρχείο στις επτά το πρωί, πριν ανοίξουν οι δημόσιες υπηρεσίες στην Αθήνα. Αυτός ήταν ο φόβος, ότι κάτι μπορεί να γίνει και να παυθεί. Δεν έγινε τίποτα.

Μπήκαμε σε μια μικρή αίθουσα στο Δημαρχείο. Είχε ένα μεγάλο τραπέζι κι όσοι άνθρωποι χωρούσαμε, περίπου δώδεκα, ήμασταν γύρω από αυτό το τραπέζι. Εγώ ήμουν στη μία άκρη του τραπεζιού, ακριβώς απέναντι από τον Αλιφέρη.

Τα κορίτσια στα αριστερά του, τα αγόρια στα δεξιά του. Μετά τις υπογραφές, ξεσπάσαμε σε χειροκροτήματα ενώ ο Τάσος Αλιφέρης διάβασε ένα συγκινητικό κείμενο που είχε γράψει».

Από τους πέντε πρωταγωνιστές, οι τρεις δεν είναι πια στη ζωή. Για τον Τάσο Αλιφέρη, για την Ευαγγελία Βλάμη και για την Όλγα Μαρί Καρποδίνη. Για αυτούς τους τρεις ο Ευαγγελίδης θέλησε να κάνει τους «Γάμους της Τήλου». Μια πολύτιμη μαρτυρία για τις επόμενες γενιές, μιας κομβικής σημασίας στιγμής για την ιστορία των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων στη χώρα μας.

Μαρία Καμμά Αλιφέρη: «Οι γάμοι είναι κανονικά καταχωρημένοι στο βιβλίο των πολιτικών γάμων μέχρι σήμερα»

«Σίγουρα κάποιους τους παραξένεψε το γεγονός τότε, όμως οι περισσότεροι το είδαν ψύχραιμα. Το είδαν υπό το πρίσμα της ελευθερίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η κοινωνία της Τήλου έχει μία τέτοια οπτική, ας μην ξεχνάμε και το πώς διαχειριστήκαμε το προσφυγικό τα τελευταία χρόνια. Αυτά που παρακολουθήσατε εσείς στην τηλεόραση ήταν αντιδράσεις που υπήρχαν έξω από το νησί της Τήλου. Ξεσπάσματα και ακραίες αντιδράσεις στην Τήλο δεν υπήρξαν.

Είμαστε πολύ περήφανοι που η κοινωνία της Τήλου πρωτοστάτησε σε κάτι που έρχεται η ελληνική Βουλή να το ψηφίσει μετά από 16 χρόνια. Αυτό δείχνει πόσο μπροστά ήταν ο Τάσος Αλιφέρης και οι συμπολίτες μας στο νησί», δηλώνει στο ΒΗΜΑ η Δήμαρχος της Τήλου, Μαρία Καμμά Αλιφέρη.

News in English